Najczęstsze błędy finansowe: Jak ich unikać i odzyskać kontrolę nad pieniędzmi? – Wywiad z Justyną Skrzynecką-Strojeńską
Rosnąca dostępność produktów finansowych sprawia, że zarządzanie domowym budżetem staje się coraz większym wyzwaniem. O najczęstszych błędach finansowych, znaczeniu świadomości ekonomicznej oraz o tym, jak budować poczucie bezpieczeństwa i spokoju w codziennym życiu, rozmawiamy z Justyną Skrzynecką-Strojeńską, ekspertką specjalizującą się w finansach osobistych oraz firmowych.
Redakcja: Jakie są najczęstsze błędy finansowe, które ludzie popełniają, nie zdając sobie z nich sprawy?
Justyna Skrzynecka-Strojeńska: Aktualnie mamy ogromną paletę produktów finansowych, które z jednej strony potrafią ułatwić życie klientom, a z drugiej powodują, że szybki dostęp do dodatkowej gotówki rodzi wiele pokus. Klienci żyją ponad swoje możliwości finansowe, aby dorównać lansowanemu w mediach społecznościowych stylowi życia. Prowadzi to do nadmiernego konsumpcjonizmu oraz impulsywnych zakupów. Skutkiem jest m.in. niewłaściwe korzystanie z kredytów i kart kredytowych, nadmierne zadłużanie się oraz niezdolność do spłaty zobowiązań, co często prowadzi do spirali zadłużenia. Część klientów nie ma także świadomości, że płatności odroczone, tj. BNPL, są raportowane do BIK i wpływają na ich historię kredytową oraz punktację, a także są brane pod uwagę przy określaniu zdolności kredytowej.
W jaki sposób świadomość finansowa wpływa na poczucie bezpieczeństwa i spokój w życiu codziennym?
Świadomość finansowa przede wszystkim sprawia, że klienci unikają trudnych sytuacji finansowych, nieprzewidzianych wydatków i dodatkowych kosztów. Zachowują zdrowe proporcje między poziomem dochodów a ponoszonymi wydatkami, dzięki czemu nie martwią się o opłacenie bieżących rachunków czy innych kosztów utrzymania. Kontrolowanie swojej sytuacji finansowej sprzyja również udanym związkom. Aż 55–70% par w Polsce kłóci się z powodu pieniędzy.
Dodatkowo świadomość finansowa daje poczucie zabezpieczenia bieżących oraz przyszłych potrzeb rodziny, co zapewnia ogromny komfort psychiczny. Osobom nieposiadającym rodziny lub partnera daje natomiast poczucie niezależności.
Jakie nawyki warto wprowadzić, aby lepiej kontrolować własne finanse i podejmować świadome decyzje?
Główne nawyki, które warto wprowadzić, aby monitorować swój budżet domowy, to planowanie wydatków oraz budowanie poduszki finansowej, nawet jeśli na początku będą to symboliczne kwoty.
Czy w zarządzaniu finansami osobistymi ważniejsza jest strategia długoterminowa czy umiejętność reagowania na bieżące sytuacje?
Stosowanie strategii długoterminowej sprawia, że klienci są lepiej przygotowani do reagowania w zaskakujących sytuacjach bieżących. Dzięki temu są na nie przygotowani finansowo.
Jak rozpoznać, że nasze podejście do pieniędzy jest bardziej emocjonalne niż przemyślane, i jak to zmienić?
Jednym ze sposobów jest weryfikacja własnych zwyczajów zakupowych, czyli analiza wydatków poprzez samodzielny przegląd wyciągów bankowych lub z pomocą aplikacji do zarządzania budżetem domowym. W ten sposób można sprawdzić, czy ponoszone koszty są rzeczywiście niezbędne, czy też wynikają z zakupów impulsywnych.
Co doradziłaby Pani osobom, które dopiero zaczynają swoją przygodę ze świadomym planowaniem finansowym?
Przygodę z racjonalnym podejściem do finansów radziłabym rozpocząć od analizy obecnej sytuacji, czyli:
- określenia kosztów stałych utrzymania i sprawdzenia, czy istnieje możliwość ich zmniejszenia,
- ustalenia, jaka kwota dochodu pozostaje po odliczeniu stałych wydatków,
- określenia części dochodu, która regularnie, co miesiąc, będzie odkładana,
- stworzenia rezerwy finansowej pozwalającej na funkcjonowanie bez źródła dochodu przez okres sześciu miesięcy.
Te elementy stanowią wstęp do dalszych kroków.
Jak reagować w sytuacjach kryzysowych, np. przy niespodziewanych wydatkach, bez popadania w stres lub panikę?
W niespodziewanych sytuacjach przede wszystkim nie należy podejmować pochopnych decyzji. Warto przeanalizować problem i określić możliwe rozwiązania. Jeśli nie mamy wystarczających środków finansowych lub wiedzy o bezpiecznych produktach bankowych, które mogłyby pomóc w danej sytuacji, warto zwrócić się po pomoc do eksperta. Często pierwsza, wstępna konsultacja jest bezpłatna.
Czy warto korzystać z zewnętrznej pomocy doradców finansowych, czy lepiej samodzielnie edukować się w tym zakresie?
Finanse to kwestia o ogromnym znaczeniu, dlatego warto skorzystać z pomocy eksperta finansowego. Samodzielna edukacja może okazać się zbyt kosztowna. W dobie mediów społecznościowych istnieje jednak wiele możliwości zapoznania się z materiałami na ten temat, np. w formie podcastów.
Jakie znaczenie ma transparentność i otwartość w rozmowach o finansach, zarówno w relacjach rodzinnych, jak i zawodowych?
Otwarte rozmowy na temat finansów mają wiele zalet, w tym:
– unikanie konfliktów, ponieważ jawne informacje o budżecie jasno określają możliwości finansowe i zapobiegają nierealnym oczekiwaniom,
– zmniejszenie stresu, gdyż sytuacja finansowa jest przejrzysta i nie ma ukrytych kwestii,
– wzajemne wsparcie, które pozwala wspólnie szukać rozwiązań w sytuacjach nieprzewidzianych,
– zwiększenie zaufania, ponieważ decyzje i cele są ustalane wspólnie.
Jak można łączyć swoje wartości osobiste z decyzjami finansowymi, aby podejmować świadome wybory?
Ważne jest określenie własnych priorytetów i celów, tak aby zgodnie z nimi kierować swoimi finansami. Wydając pieniądze, warto analizować, czy dane decyzje są zgodne z wyznawanymi wartościami. Nadaje to poczucie sensu i satysfakcji nawet drobnym zakupom lub pozwala zrezygnować z części wydatków bez poczucia niezadowolenia.
Jakie są kluczowe elementy zdrowego planowania finansowego, które pomagają realizować większe cele życiowe, np. zakup nieruchomości czy inwestycje?
Jest to bardzo obszerna kwestia. Moim zdaniem kluczowe elementy to:
– poduszka finansowa, czyli rezerwa na nieprzewidziane sytuacje życiowe,
– dochód pasywny, który nawet w niewielkiej wysokości poprawia kondycję finansową,
– ubezpieczenia, zapewniające zabezpieczenie na trudne sytuacje i pozwalające pokryć jednorazowe, duże koszty, np. ubezpieczenie na wypadek choroby, ubezpieczenie kredytu czy nieruchomości,
– plany emerytalne, które pozwolą utrzymać dotychczasowy poziom życia po przejściu na emeryturę i uczynią ten etap życia spokojnym oraz satysfakcjonującym.
Gdyby mogła Pani podać jedną najważniejszą radę, którą każdy powinien stosować w codziennym zarządzaniu swoimi pieniędzmi, co by to było?
Dążenie do osiągnięcia niezależności finansowej.
Wywiadu udzieliła: Justyna Skrzynecka-Strojeńska – Ekspertka finansowa specjalizująca się w finansach osobistych i firmowych, a także w budowaniu świadomości ekonomicznej. W swojej pracy koncentruje się na analizie budżetów domowych, racjonalnym podejściu do zadłużenia oraz długoterminowym planowaniu finansowym. Zwraca szczególną uwagę na wpływ decyzji finansowych na bezpieczeństwo, stabilność życiową i relacje międzyludzkie.
Więcej informacji o działaniach Justyny znajdziesz na /www.fintop.pl
