Od chaosu do harmonii: jak przestrzeń odzwierciedla nasz stan wewnętrzny
To, jak wygląda nasze otoczenie, rzadko bywa przypadkowe. Przestrzeń, w której żyjemy, reaguje na nasze emocje szybciej, niż jesteśmy gotowi to zauważyć. Zanim nazwiemy zmęczenie, przeciążenie czy wewnętrzny chaos, często już widać je na biurku, w szafie, w kątach mieszkania. Porządek i bałagan nie są więc tylko kwestią estetyki, ale cichym zapisem tego, co dzieje się w nas samych.
Minimalizm jako odpowiedź na potrzebę kontroli, nie na modę
Zawsze miałam w sobie tę przekorną cechę: nie cierpię sprzątania, ale kocham porządek. Nie sprzątam dla samego sprzątania, robię wszystko, żeby sprzątać jak najmniej. Dlatego każda rzecz ma u mnie swoje miejsce, najlepiej jedno i ostateczne. Im mniej przedmiotów, tym lepiej. Minimalizm to dla mnie nie moda, tylko higiena psychiczna. Żadnych bibelotów, żadnych kurzołapek, dywanów, firanek… wszystko, co wymaga zachodu, odpada w przedbiegach. Przestrzeń ma oddychać, a ja razem z nią.
Jednak jest jedna ironia losu, której nie przeskoczę. Kiedy we mnie zaczyna się chaos, w mieszkaniu pojawia się on szybciej, niż zdążę się zorientować. Niby nic nie ruszam, niby niczego nie dokładam, a tu nagle, jakby ktoś obcy zamieszkał w mojej przestrzeni. Rzeczy wyłażą z każdego kąta, odkładam coś „na chwilę”, a potem niczego już nie mogę znaleźć. Coś się psuje we mnie, a mieszkanie reaguje pierwsze. Jakby było moim barometrem emocjonalnym, który nie zna litości.
Przestrzeń jako lustro emocji i decyzji
Ta niewidzialna relacja między tym, co w środku, a tym, co na zewnątrz, fascynuje mnie od lat. Pracując z ludźmi przy homestagingu, widzę to samo zjawisko. Ludzie proszą o pomoc w uporządkowaniu nieruchomości, a tak naprawdę w ich oczach widać bezsilność i poczucie utraty kontroli nad życiowymi sprawami. Mówimy o szafach, a rozmawiamy o relacjach. Mówimy o dokumentach, a dotykamy lęków. Mówimy o rzeczach, które „mogą się jeszcze przydać”, a tak naprawdę mówimy o tym, czego nie potrafimy puścić.
Przestrzeń jest brutalna w swojej szczerości. Nie udaje. Nie okłamuje. Nie przebiera w cukrowe słówka tego, co naprawdę się dzieje. Kiedy toniesz w projektach, których nie ogarniasz, na biurku pojawia się stos papierów bez systemu. Kiedy unikasz podjęcia decyzji, w szafie wiszą ubrania „na może kiedyś”. Kiedy próbujesz utrzymać wszystkie życiowe obszary na najwyższym poziomie, w domu panuje stan permanentnej tymczasowości. Nic nie jest dokończone, wszystko jest „w trakcie”, żadna przestrzeń nie spełnia w pełni swojej funkcji.
Najczęstszym, najbardziej wyrazistym sygnałem, że coś jest naprawdę nie tak, że przekroczyliśmy już granicę przeciążenia, że jesteśmy w żałobie, w depresji, w głębokim kryzysie, są uschnięte kwiaty doniczkowe. Te rośliny, które jeszcze niedawno regularnie podlewaliśmy, nagle stoją zapomniane, z ziemią twardą jak kamień, z liśćmi zwiędłymi i brązowymi. To nie jest zapomnienie. To jest utrata energii na opiekę nad czymkolwiek, włącznie z sobą. Kiedy nie starcza nas nawet na te kilka minut z konewką, wiemy, że najwyższy czas zadbać o siebie.
Nie robię wiosennych porządków. Nie robię jesiennych. Nie robię żadnych „tradycyjnych porządków”, bo sama idea mnie męczy. Porządkuję wtedy, kiedy życie zmusza mnie do zatrzymania się i popatrzenia, co właściwie się dzieje. I zawsze dzieje się to samo. Bałagan mówi mi, że za dużo udźwignęłam naraz. Że pędzę. Że uciekam. Że zapomniałam oddychać.
Miałam kiedyś klienta, który chciał sprzedać mieszkanie. Gdy przyjechałam je obejrzeć, okazało się, że panuje w nim ogromny bałagan, wszędzie pełno rzeczy. Czułam w tej nieruchomości jakąś negatywną energię. Przy drugim spotkaniu, podczas którego uczestniczyła także żona, okazało się, że małżeństwo jest w ogromnym konflikcie i ostatecznie nie doszło do sprzedaży. Przez lata obserwacji, zarówno siebie, jak i moich klientów, nauczyłam się rozpoznawać wzorce. Chaos w przestrzeni nigdy nie przychodzi sam. Jest zwiastunem, komunikatem, czasem wołaniem o pomoc. Kiedy w życiu narastają nierozwiązane sprawy, emocje, które odwlekamy, decyzje, których unikamy, przestrzeń staje się pojemnikiem na tę niewypowiedzianą rzeczywistość. Przedmioty zaczynają się kumulować w miejscach przejściowych: na krzesłach, na podłodze przy łóżku, na parapetach. To najczęściej rzeczy bez wyraźnej przynależności. „Nie wiem, gdzie to położyć”, „później się tym zajmę”, „muszę to jeszcze przemyśleć”. Ta niemoc decyzyjna materializuje się w przestrzeni dosłownie. I wcale nie jest tak, że ludzie lenią się sprzątać. To nie o lenistwo chodzi. Chodzi o to, że każdy przedmiot bez miejsca to tak naprawdę pytanie bez odpowiedzi. A kiedy w głowie mamy sto takich pytań, w domu pojawia się sto rzeczy bez miejsca. Wtedy biorę głęboki wdech, związuję włosy, otwieram okno i zaczynam układać rzeczy na swoje miejsca. Nie dla porządku. Dla siebie. Bo dopóki rzeczy stoją krzywo, ja też stoję krzywo. Dopiero gdy pochowam, posegreguję, odłożę, oddam i wyrzucę, dopiero wtedy czuję, jakby ktoś odsunął mi z ramion niewidzialny plecak z kamieniami. I nagle wraca klarowność. Wracają decyzje. Wraca energia.
Sprzątanie jako akt odzyskiwania siebie
Ta metamorfoza nie jest przypadkowa. Mózg ludzki nieustannie skanuje otoczenie, ocenia je, kategoryzuje. Każdy przedmiot, który leży nie na swoim miejscu, to mikro-zadanie zapisane na mentalnej liście rzeczy do zrobienia. Nie myślimy o tym świadomie, ale podświadomie rejestrujemy: „to trzeba odłożyć”, „tam trzeba posprzątać”, „to wymaga uwagi”. Trzydzieści takich przedmiotów w polu widzenia to trzydzieści otwartych zakładek w przeglądarce umysłu. Nic dziwnego, że czujemy się zmęczeni, zanim jeszcze zaczniemy dzień.
Dlatego kiedy porządkuję przestrzeń, nie robię tego tylko fizycznie. Równocześnie porządkuję swoje myśli, priorytetyzuję to, co ważne, zamykam mentalne pętle, z których nie zdawałam sobie sprawy, że są otwarte. Każda podjęta decyzja, „to zostaje”, „to oddaję”, „to wyrzucam”, to trening w podejmowaniu decyzji w ogóle. To budowanie mięśnia wyboru, którego tak nam brakuje w codziennym życiu pełnym szarych stref i nieskończonych opcji. Czasem posprzątanie szuflady zmienia mi cały dzień. Czasem uporządkowanie pokoju zmienia cały tydzień. Bo kiedy przestrzeń wreszcie wraca do harmonii, ja wracam do siebie. I wiem jedno: zanim wezmę się do pracy, zanim rozpiszę plan działania, zanim zrobię cokolwiek sensownego, najpierw musi zniknąć chaos. Ten zewnętrzny i ten wewnętrzny. W moim świecie nie da się ich rozdzielić.
Jest w tym coś głęboko terapeutycznego – ta fizyczna praca z przestrzenią. Kiedy życie wydaje się niekontrolowane, chaotyczne, przytłaczające, uporządkowanie jednej szuflady daje poczucie sprawczości. To coś małego, namacalnego, konkretnego. Możesz zobaczyć efekt swojego działania od razu. Nie musisz czekać miesięcy na rozwój sytuacji, nie musisz polegać na innych ludziach, nie musisz mieć nadzwyczajnych talentów. Po prostu bierzesz rzeczy, podejmujesz decyzje i widzisz rezultat. Ta namacalność zmian w przestrzeni fizycznej przywraca wiarę, że zmiana w ogóle jest możliwa. Że możemy wpłynąć na swoją rzeczywistość. Że nie jesteśmy całkowicie zdani na łaskę okoliczności. A to jeden z najcenniejszych leków na poczucie bezradności, które towarzyszy nam w trudnych momentach życia.
Może dlatego przestrzeń jest dla mnie tak ważna. Nie jako dekoracja. Jako narzędzie. Jako mapa tego, gdzie jestem i dokąd zmierzam. Gdy panuje w niej porządek, czuję się jak po dobrym restarcie, gotowa działać, kreować, decydować. A kiedy wraca chaos, wiem, że to wołanie o uwagę. „Hej, zatrzymaj się. Już czas”. Nauczyłam się słuchać tej przestrzeni. Nie osądzać jej, nie wstydzić się jej, nie udawać, że bałagan „to nic takiego”. Bo to nie jest „nic takiego”. To komunikat mojego organizmu, który działa dużo mądrzej niż moja świadoma wola. Kiedy zaczynałabym się jeszcze bardziej poganiać, jeszcze bardziej wymagać od siebie, przestrzeń delikatnie, ale stanowczo mówi: dosyć. I za każdym razem, gdy biorę się za sprzątanie, nie robię tego, bo lubię. Robię to, bo w tym procesie odnajduję siebie. Bo kiedy przestrzeń wraca do harmonii, ja wracam do jasności. I wtedy życie znowu zaczyna się układać, dokładnie tak jak rzeczy na półkach. Praca z przestrzenią nauczyła mnie czegoś fundamentalnego: że nie ma podziału na „to, co zewnętrzne” i „to, co wewnętrzne”. Że jesteśmy systemem, my i nasze otoczenie. Że wpływamy na siebie nawzajem w sposób ciągły i nieuchronny. I że dbanie o przestrzeń to tak naprawdę dbanie o siebie, tylko w bardziej namacalnej, bezpośredniej formie.
Kiedy ktoś mówi mi dziś, że „nie ma czasu na uporządkowanie mieszkania”, słyszę tak naprawdę: „nie mam czasu dla siebie”. Bo te dwie rzeczy są nierozłączne. Nie da się żyć w harmonii, mieszkając w chaosie. Nie da się czuć spokoju, gdy przestrzeń wokół krzyczy niepodjętymi decyzjami. Nie da się myśleć jasno, gdy każdy kąt domu przypomina o tym, czego nie ogarnęliśmy.
Porządek w przestrzeni to nie pedanteria. To nie obsesja. To forma szacunku dla siebie, dla własnego czasu, dla własnej energii. To świadome tworzenie środowiska, które nas wspiera, zamiast wyczerpywać. To jedna z najprostszych, a zarazem najpotężniejszych form troski o siebie, jaką możemy praktykować każdego dnia.
Może właśnie dlatego tak bardzo zależy mi na tym, żeby ludzie to rozumieli. Że przestrzeń to nie tylko meble i przedmioty. Że to lustro naszego wnętrza, narzędzie rozwoju, partner w codzienności. Że zasługuje na uwagę nie jako kolejne zadanie na liście, ale jako brama do lepszego życia. Bo kiedy przestrzeń oddycha, my też zaczynamy oddychać i nagle wszystko staje się możliwe.
Autorka: Magdalena Sordyl – inwestorka i przedsiębiorczyni od lat związana z branżą nieruchomości. Prowadzi firmę Grafit Estate, specjalizującą się w wynajmie krótkoterminowym, flipach i metamorfozach mieszkań oraz pośrednictwie nieruchomości. Stawia na jakość, profesjonalizm i partnerskie relacje, wierząc, że nieruchomości to nie tylko inwestycje, ale także sposób na spełnianie marzeń klientów o idealnym domu. Obecnie rozwija markę Grafit Estate we Wrocławiu i Warszawie, zapraszając do współpracy inwestorów oraz doświadczonych pośredników.
Więcej informacji o działaniach Magdaleny znajdziesz na grafitestate.com oraz na Facebooku.
