Wady postawy u dzieci – Na co zwrócić uwagę i jak reagować?

Prawidłowa postawa dziecka nie jest „kwestią estetyki”, ale fundamentem zdrowego rozwoju. To, jak dziecko ustawia swoje ciało w ruchu i spoczynku, wpływa na jakość oddychania, napięcie mięśniowe, koncentrację, motorykę, a nawet emocje. Współczesne dzieci coraz częściej zmagają się z wadami postawy — i choć część z nich wynika z naturalnych etapów rozwoju, inne wymagają wsparcia specjalisty.

---

Najczęstsze problemy posturalne – Kiedy warto udać się na konsultację?

1. Plecy okrągłe (zaokrąglona górna część pleców)

Jak to rozpoznać?

• wysunięte barki i głowa,
• zaokrąglony górny odcinek kręgosłupa,
• zapadnięta klatka piersiowa,
• garbienie się podczas siedzenia.

Z czego może wynikać?

• długie siedzenie przy ekranach,
• słabe mięśnie grzbietu i brzucha,
• zaburzenia napięcia mięśniowego,
• nieprawidłowe nawyki postawy.

Kiedy zgłosić się do specjalisty?

• jeśli dziecko „garbi się” mimo przypominania,
• jeśli pojawia się ból pleców,
• jeśli asymetrie pogłębiają się w czasie.

2. Plecy wklęsłe (nadmierna lordoza lędźwiowa)

Jak to rozpoznać?

• mocno wypchnięty brzuszek,
• cofnięte barki i pośladki,
• zbyt duże wygięcie pleców w odcinku lędźwiowym.

Potencjalne przyczyny:

• obniżone napięcie mięśniowe,
• osłabienie mięśni brzucha,
• kompensacja wynikająca z innych wad postawy,
• szybki wzrost dziecka.

Wizyta u specjalisty jest wskazana, gdy:

• dziecko skarży się na ból lędźwi,
• lordoza nasila się w krótkim czasie,
• postawa wpływa na sposób chodzenia lub biegania.

3. Skolioza

Czym jest skolioza?

Skolioza to nie tylko „krzywy kręgosłup” — to trójpłaszczyznowa deformacja, która może się pogłębiać wraz ze wzrostem dziecka.

Objawy, które warto obserwować:

• nierówne barki,
• asymetria łopatek lub talii,
• przechylanie się w jedną stronę,
• rotacja tułowia podczas chodzenia.

Kiedy zgłosić się do specjalisty?

• jak najszybciej po zauważeniu asymetrii.

W skoliozie czas ma kluczowe znaczenie — im wcześniejsza interwencja, tym większa szansa na zatrzymanie lub zmniejszenie skrzywienia.

4. Koślawość kolan

Jak wygląda?

Kolana schodzą się do środka, a kostki nie stykają się podczas stania.

Czy to zawsze problem?

Koślawość jest fizjologiczna między 2. a 6. rokiem życia. Problemem staje się, gdy:

• jest bardzo nasilona,
• utrzymuje się po 7. roku życia,
• towarzyszy jej ból lub szybkie męczenie nóg.

5. Szpotawość kolan

Jak wygląda?

Nogi układają się w literę „O”, kolana pozostają daleko od siebie.

Kiedy warto działać?

• gdy utrzymuje się po 3. roku życia,
• gdy asymetria dotyczy tylko jednej nogi,
• gdy dziecko utyka lub unika aktywności.

6. Nieprawidłowa praca stóp (np. płaskostopie, stopa koślawa)

Jak to rozpoznać?

• „zanikanie” łuku stopy,
• chodzenie „do środka”,
• ścieranie obuwia po jednej stronie,
• szybkie męczenie nóg.

Dlaczego to ważne?

Nieprawidłowe ustawienie stóp wpływa na kolana, biodra, miednicę i kręgosłup. Może być początkiem dalszych problemów posturalnych.

Kiedy konsultacja?

• jeśli płaskostopie utrzymuje się po 5.–6. roku życia,
• jeśli dziecko chodzi na palcach,
• przy wyraźnej koślawości pięt.

Dlaczego dzieci mają wady postawy coraz częściej?

Na postawę wpływają m.in.:

• zbyt mała ilość ruchu spontanicznego,
• siedzący tryb życia i nadmiar ekranów,
• źle dobrane obuwie,
• ciężkie plecaki,
• słabe napięcie mięśniowe,
• szybkie okresy wzrostu,
• zaburzenia integracji sensorycznej,
• wrażliwość dotykowa i unikanie ruchu.

W praktyce klinicznej często obserwuje się, że dzieci z nadwrażliwością dotykową unikają aktywności, które wzmacniają ciało, co sprzyja rozwojowi wad postawy.

Kiedy rodzic powinien zgłosić się do specjalisty?

Konsultacja z fizjoterapeutą dziecięcym lub terapeutą SI jest wskazana, gdy:

• widzisz asymetrię, która się utrzymuje,
• dziecko garbi się, chodzi na palcach lub ustawia stopy do środka,
• dziecko często narzeka na bóle pleców, nóg, głowy,
• zauważasz szybkie męczenie się lub unikanie ruchu,
• wiesz, że dziecko ma trudności sensoryczne (np. nadwrażliwość dotykową),
• masz po prostu wątpliwości — lepiej sprawdzić, niż czekać.

Wczesna diagnoza pozwala uniknąć późniejszych problemów, a odpowiednio dobrana terapia — zwłaszcza łącząca fizjoterapię z integracją sensoryczną — przynosi świetne efekty.

Wady postawy u dzieci to coraz częstszy problem, ale w większości przypadków można im skutecznie przeciwdziałać. Kluczem jest uważna obserwacja, codzienny ruch, odpowiednie nawyki oraz wczesna konsultacja ze specjalistą, gdy coś wzbudza niepokój.

---

Autorka: Małgorzata Mazurowska – fizjoterapeutka dziecięca i terapeutka integracji sensorycznej z ponad 15-letnim doświadczeniem. Specjalizuje się we wspieraniu dzieci z zaburzeniami postawy, nadwrażliwością dotykową i wyzwaniami sensorycznymi. Twórczyni kursów online dla rodziców i specjalistów, w których łączy wiedzę terapeutyczną z praktycznym podejściem. Prywatnie żona i mama Frania.

Więcej informacji o działaniach Małgorzaty znajdziesz na Facebooku.