Psychologia pozytywna w praktyce. Małe kroki do wielkiej zmiany
Na co dzień łatwiej zauważamy to, co w naszym życiu nie działa, niż to, co funkcjonuje dobrze. Psychologia pozytywna zachęca, by odwrócić tę perspektywę i świadomie wzmacniać swoje zasoby. Pomaga w tym model PERMA Martina Seligmana, który pokazuje pięć obszarów wspierających dobrostan.
Dlaczego trudniej dostrzegamy to, co dobre
Częściej dostrzegamy to, co w nas nie działa dobrze, co zgrzyta i nie funkcjonuje tak, jak powinno, niż to, co działa prawidłowo i spełnia swoją funkcję. Jak we fraszce Kochanowskiego o zdrowiu – trzeba poczuć, że coś się popsuło, by dostrzec, jak było ważne.
Nie doceniamy na co dzień tego, że oddychamy, chodzimy, śmiejemy się. Że możemy w poczuciu bezpieczeństwa i zaufania zwierzyć się przyjaciółce. Że pędzimy z zachwytem na basen czy do klubu szaradzistów. Do specjalistów udajemy się zwykle dopiero wtedy, gdy coś się psuje, z nadzieją, że ktoś nas „naprawi”.
Psychologia pozytywna proponuje inne spojrzenie. Dostrzega w człowieku to, co dobre i sprawne, to, na czym można się oprzeć w życiu. Odkopuje nasze zasoby i wydobywa to, co ukryte, a ważne. Jest jak kufer pełen skarbów, w którym możemy z zachwytem odkrywać swój potencjał.
Świat, który możemy zmieniać
Żyjemy w świecie, który pędzi. Jest to jednak świat, który stworzyliśmy sami. To oznacza, że możemy wprowadzać zmiany, które uznajemy za słuszne. Możemy wybierać takie rozwiązania, które są dla nas bezpieczne, korzystne i dobre.
Nasz dobrostan nie jest czymś danym raz na zawsze. To, że dziś jesteśmy zdrowi, nie oznacza, że jutro też będziemy. To, że dziś mamy dobry nastrój, nie wyklucza jutrzejszego smutku. To, że dziś spędziliśmy cudowny wieczór z koleżankami, nie oznacza, że jutro się z nimi nie pokłócimy. To, że dziś czytamy książkę z zapartym tchem, nie znaczy, że jutro nie wyda się nam nudna.
Dlatego każdego dnia warto z czułością pochylać się nad swoim dobrostanem.
Model PERMA, czyli pięć filarów dobrostanu
W tym pomaga psychologia pozytywna. Model PERMA Martina Seligmana podpowiada, jakim obszarom warto się przyjrzeć, aby każdego dnia wzmacniać poczucie szczęścia.
P – pozytywne emocje (Positive Emotions)
To emocje, które nas wspierają. Chodzi o to, by każdego dnia znaleźć przestrzeń na radość, wdzięczność, spokój czy optymizm.
Można to robić na wiele sposobów. Medytować, prowadzić dziennik wdzięczności, robić sobie drobne prezenty. Znaleźć czas na dobrą kawę, spacer czy kilka promieni słońca po trudnej zimie.
Nie chodzi o wypieranie trudnych emocji ani zamiatanie ich pod dywan. Nie chodzi też o duchowy „bypassing”. Chodzi o korzystanie z tego, co przynosi dzień. O horacjańskie carpe diem.
E – zaangażowanie (Engagement)
To nasze zaangażowanie w wykonywane czynności, czyli stan przepływu. Moment, w którym zatracamy się w tym, co robimy. Czas przestaje wtedy istnieć, a my stajemy się jednością z wykonywaną czynnością.
Szczęśliwi są ci, którzy mogą doświadczać tego w pracy zawodowej. Jeśli tak nie jest, warto zastanowić się nad zmianą pracy albo nad znalezieniem hobby, które dostarczy nam wystarczającej dawki takiego przepływu.
R – relacje (Relationships)
Relacje z rodziną, przyjaciółmi, znajomymi czy współpracownikami. Warto przyjrzeć się im i zastanowić, czy są głębokie, szczere i serdeczne. Czy opierają się na szacunku i uważności.
Jesteśmy istotami społecznymi i realizujemy się w relacjach. Jedni potrzebują ich więcej, inni mniej, to zależy od temperamentu. Jednak drugi człowiek jest nam potrzebny choćby po to, by przejrzeć się w jego oczach. Od innych ludzi uczymy się także samych siebie.
Dlatego warto spotykać się z tymi, którzy wnoszą do naszego życia coś wartościowego, a nie wysysają energii i nie żerują na naszej życzliwości.
M – sens (Meaning)
To poczucie sensu i znaczenia. Szeroka perspektywa, która podpowiada nam, czy to, co robimy, ma dla nas wartość. Czy czujemy, że nasz wkład w społeczność, mniejszą lub większą, ma znaczenie. Czy mamy poczucie, że jesteśmy częścią czegoś większego.
To także sfera wykraczająca poza to, co materialne. Warto poświęcić jej chwilę refleksji, choćby zapisując swoje przemyślenia w dzienniku i zadając sobie pytanie: po co żyję?
A – osiągnięcia (Accomplishment)
To zarówno duże sukcesy, jak i małe codzienne zwycięstwa. Nie musi to być olimpijskie złoto. Może to być przygotowanie zdrowego posiłku, posprzątanie garażu czy namalowanie obrazu.
Chodzi o coś, z czego jesteśmy dumni i zadowoleni. Pomaga w tym uważność i refleksja nad tym, co robimy każdego dnia.
Można też poprosić bliskich, aby napisali, jak nas widzą i co, ich zdaniem, robimy dobrze. Często nie doceniamy siebie, dlatego na początku warto wesprzeć się opinią życzliwych osób. Później można zapisywać własne, małe i duże osiągnięcia.
Dobrostan buduje się codziennie
Elementy modelu PERMA przenikają się nawzajem. Dbając o relacje, wzmacniamy pozytywne emocje. Doświadczając stanu przepływu, zaczynamy dostrzegać swoje osiągnięcia. Widząc sens w tym, co robimy, poprawiamy nastrój i jakość relacji.
To system naczyń połączonych, który wzajemnie się wspiera.
Jednak o dobrostan nie wystarczy zadbać podczas weekendowego wyjazdu czy dwutygodniowego urlopu. Nie da się zgromadzić go na zapas. Trzeba troszczyć się o niego każdego dnia, wykonując małe, ale ważne kroki. Z uważnością, czułością i życzliwością wobec samego siebie.
Autorka: Ewa Joanna Sankowska – mentorka i przewodniczka w podróży do wewnętrznej wolności i autentyczności kobiet. Po 23 latach pracy w edukacji założyła działalność, w której prowadzi holistyczne programy rozwoju, łączące psychologię pozytywną, Radykalne Wybaczanie, jogę nidrę, Vedic Art, DNA Talentu i coachingową Podróż Bohatera. Jest certyfikowaną mentorką i trenerką VCC, flow konsultantką DNA Talentu oraz trenerką Radykalnego Wybaczania, obecnie rozwija kompetencje w neuromedytacji. Jej sztandarowy projekt, Pałac Dobrostanu, to półroczny proces transformacji dla kobiet, pozwalający odkryć autentyczne siebie, uwolnić się od przeszłości i w pełni doświadczyć TU I TERAZ. Ewa tworzy bezpieczną przestrzeń transformacji, w której kobiety odzyskują wewnętrzną moc, spokój i twórczą świadomość, korzystając z synergii sztuki, duchowości i psychologii.
Więcej informacji o działaniach Ewy znajdziesz na www.ewajoannasankowska.pl oraz Facebooku i Instagramie.
Posłuchaj również Podcastu Źródło Harmonii.
