ShataQS: Mam swój świat i swoją prawdę. O odwadze bycia sobą i albumie „Królestwo”
Jak odnaleźć siebie w świecie pełnym oczekiwań i nauczyć się żyć w zgodzie z własnymi wartościami? Małgorzata Kuś, znana jako ShataQS, opowiada o trudnych doświadczeniach, które stały się inspiracją do stworzenia albumu „Królestwo”, oraz o drodze do lepszego poznania siebie. W rozmowie przyglądamy się znaczeniu samotności, uważności na własne potrzeby i odwadze, by rezygnować z tego, co przestaje nam służyć. Artystka opowiada również o lekcjach, które czerpie z natury i relacji ze zwierzętami, przypominających jej o pokorze, cierpliwości i szacunku do własnych granic.
Redakcja: Twoja droga artystyczna prowadziła przez różne kraje i doświadczenia. Jak te zmiany wpłynęły na to, kim jesteś dzisiaj i jak rozumiesz siebie?
Małgorzata Kuś, ShataQS: Życie w różnych kulturach nauczyło mnie dystansu do własnych wierzeń, poglądów i tradycji. Okazywało się, że zachowania, które dla mnie były naturalne, wręcz oczywiste, w innym miejscu mogły być dziwne, niezrozumiałe, a nawet obraźliwe. I odwrotnie. Szybko zrozumiałam, że istnieje wiele światów, a każdy z nich ma wartość, znaczenie i sens dla człowieka, który w nim żyje. Nawet jeśli czegoś nie rozumiem, mogę uczyć się to szanować.
Ten szacunek sięga głębiej niż uprzejmość i kultura osobista. Chodzi również o to, żeby wewnętrznie, w sercu, nie drwić z czyichś wierzeń tylko dlatego, że różnią się od moich. To doświadczenie wpłynęło na to, jak rozumiem siebie i własne przekonania. Mam swój świat, swoją prawdę i prawo, by o nie dbać oraz je chronić. Pamiętam jednak, że ten świat jest mój. Mogę zapraszać innych do jego poznania, ale to ja wybieram życie w nim. Nie mogę wymagać tego od drugiego człowieka. Świat mojego sąsiada może wyglądać zupełnie inaczej i być dla niego równie ważny. Myślę, że gdybyśmy potrafili darzyć swoje światy wzajemnym szacunkiem, dbać o własne granice i respektować cudze, żyłoby nam się ze sobą znacznie lepiej.
Nowy album „Królestwo” powstał na bazie niełatwych doświadczeń. Czy jego tworzenie było dla Ciebie sposobem na uporządkowanie własnych emocji i lepsze zrozumienie siebie?
Absolutnie. Tworzenie „Królestwa” było dla mnie formą autoterapii, szukaniem zrozumienia i nadawaniem trudnym zdarzeniom sensu. Chciałam uleczyć rany, a także zbudować na tych zgliszczach coś wartościowego. Przemienić ból i cierpienie w przysłowiowe złoto. Myślę, że nawet z bardzo trudnych doświadczeń może z czasem powstać coś życiodajnego. To wymaga przestrzeni na przeżycie straty, złości czy poczucia niesprawiedliwości. Sama potrzebowałam przez te emocje przejść, żeby móc zapytać siebie: co chcę zrobić z tym, czego doświadczyłam? Jaki wpływ mogę mieć na swoje dalsze życie? Zależało mi, żeby ten ból nie poszedł na marne. Żeby przyniósł zrozumienie, większą świadomość siebie i zmianę, która wniesie coś dobrego także w życie innych. „Królestwo” jest owocem tego procesu.
Czy w Twoim życiu był moment, w którym poczułaś, że dotychczasowy sposób myślenia lub życia przestał Ci służyć i potrzebujesz zmiany?
Tak. Myślę, że wielu z nas w pewnym momencie zauważa, jak wiele sposobów myślenia, reagowania i funkcjonowania przejmujemy od rodziny, poprzednich pokoleń czy kultury, w której dorastamy. Wpływają na nas również aktualne mody i oczekiwania otoczenia. Często przyjmujemy to wszystko za własne, zanim jeszcze zdążymy świadomie się temu przyjrzeć. W moim życiu potrzeba zmiany wiązała się z poszukiwaniem własnej tożsamości. Potrzebowałam zwrócić się do środka i zapytać: co jest rzeczywiście moje? W co wierzę z własnego przekonania, a co po prostu przejęłam i powtarzam? Takie spotkanie ze sobą wymaga szczerości i gotowości do podważenia przekonań, które przez lata wydawały się oczywiste. Uczę się wybierać to, co mi służy, pomaga się rozwijać i daje wewnętrzną lekkość, a odpuszczać lub zmieniać to, co mnie ogranicza. To dla mnie proces, który trwa. Wraz z poznawaniem siebie coraz bardziej świadomie wybieram, jak chcę żyć.
Wiele kobiet przez lata dostosowuje się do oczekiwań otoczenia. Jak rozpoznać moment, w którym zaczynamy oddalać się od samych siebie?
Dla mnie najprostszym miernikiem jest moje ciało. Uważam, że choroba jest wyznacznikiem dużego wewnętrznego niepojednania, odcięcia od siebie. Zwracam uwagę na problemy ze snem, napięcie, przemęczenie czy pogorszenie samopoczucia. To dla mnie sygnały, żeby się zatrzymać i sprawdzić, czy zostawiam w swoim życiu przestrzeń na własne potrzeby. Patrzę też na codzienność. Czy mam czas na spacer, spokojny, zdrowy posiłek i spotkanie z bliskimi? Czy mogę zachować rytm dnia, który mi służy? Kiedy te podstawowe rzeczy zaczynają regularnie znikać pod naporem obowiązków i oczekiwań, czuję, że oddalam się od siebie.
Dużo mówi mi również moje najbliższe otoczenie: zwierzęta i rośliny w domu. Czy mam dla nich uwagę? Czy zauważam, czego potrzebują? Stan moich kwiatów czasem bardzo wyraźnie pokazuje, jak bardzo jestem obecna we własnym życiu. Troska o siebie i o świat, który jest blisko mnie, jest dla mnie ważnym punktem odniesienia. Uważam, że naszym obowiązkiem jako ludzi jest szanować i chronić życie. To, co nas od tego obowiązku oddala, oddala nas także od nas samych.
Czy powrót do siebie wymaga czasem odwagi, by zrezygnować z czegoś, co z zewnątrz wygląda na sukces, ale wewnętrznie przestaje dawać spełnienie?
Tak. Z moich doświadczeń wynika, że każda zmiana wiąże się z wyborem. Żeby pójść w jedną stronę, trzeba czasem zrezygnować z drugiego kierunku. Żeby w życiu zagościł spokój, trzeba umieć pożegnać to, co go odbiera lub zagłusza, podziękować, odpuścić, a niekiedy całkowicie się odciąć, a następnie stworzyć warunki, by ten spokój utrzymać. To wymaga odwagi, zwłaszcza gdy z zewnątrz coś wygląda na sukces, a my czujemy, ile nas to kosztuje.
Takie wybory dotyczą również bardzo zwyczajnych spraw. Przykładem jest mój ogródek. Chęć posiadania zdrowej, domowej żywności wiązała się z wczesnym wstawaniem przez cały sezon letni, żeby zdążyć podlać grządki przed upałem. Trzeba było zrezygnować z wylegiwania się do późna. Podobnie jest z większymi decyzjami. Warto wiedzieć, co jest dla nas ważne i z czego jesteśmy gotowi zrezygnować, żeby zrobić na to miejsce. Dla mnie powrót do siebie wiąże się właśnie z takimi świadomymi wyborami i pokonywaniem samej siebie.
Jaką rolę w poznawaniu siebie odgrywają dla Ciebie samotność, cisza i czas spędzony z dala od codziennego zgiełku?
Największą. Samotność jest dla mnie najlepszym nauczycielem, trenerem i przewodnikiem. To w ciszy układają się myśli, rodzą się refleksje i twórczość. Mam wtedy czas, żeby przyjrzeć się temu, co czuję, usłyszeć własne potrzeby i pobyć z pytaniami, na które w codziennym zgiełku brakuje przestrzeni. To także miejsce na najszczerszą konfrontację z samą sobą. Mogę zobaczyć, co jest moje, co mnie uwiera i co potrzebuje zmiany. W tej samotności rodzi się we mnie również filozof. Pojawia się przestrzeń, żeby głębiej zastanowić się nad życiem i sensem własnych doświadczeń.
Czy trudne doświadczenia mogą stać się źródłem siły, a nie tylko czymś, co chcemy jak najszybciej zostawić za sobą?
Tak. Dla mnie trudne doświadczenia są jak rany, którymi trzeba się zaopiekować. Pozostawienie zabrudzonej rany i udawanie, że jej nie ma, nie przynosi uwolnienia. Podobnie uciekanie od konfrontacji z tym, co trudne, może dać chwilę wytchnienia, ale samo w sobie nie rozwiązuje problemu. Nieoczyszczona rana jątrzy się i z czasem może sprawiać większy ból niż samo skaleczenie. Dlatego tak ważne jest, żeby dać sobie czas, uwagę i wsparcie potrzebne do jej oczyszczenia i zagojenia. Właśnie w tym procesie widzę możliwość przemiany cierpienia w siłę. Kiedy zaczynam rozumieć to, co mnie boli, poznaję też własne potrzeby, granice i możliwości. Z tego mogę budować silniejszą i mądrzejszą siebie. Siła rodzi się dla mnie z tego, jak zaopiekuję się sobą i co zrobię z doświadczeniem, które stało się częścią mojego życia.
Wspominasz, że natura uczy Cię pokory, a zwierzęta pomagają rozpoznawać granice i prawdziwe potrzeby. Jak te obserwacje przekładają się na Twoje codzienne decyzje?
Obserwowanie tego, jak zwierzęta reagują na zagrożenie, jak je wyczuwają i jakie decyzje podejmują w zależności od okoliczności, nauczyło mnie uważniej przyglądać się własnemu ciału. Ufać temu, co czuję, i brać te sygnały pod uwagę w codziennych decyzjach. Nauczyło mnie też, że nie zawsze muszę od razu wiedzieć, dlaczego coś poczułam. Mogę dać sobie czas, zachować uważność i pamiętać o tej pierwszej reakcji. Mój umysł potrafi bardzo szybko znaleźć rozsądnie brzmiące argumenty, żeby zagłuszyć wewnętrzny sprzeciw albo przekonać mnie do przekroczenia własnych granic. Dlatego dziś, kiedy czuję napięcie lub potrzebę wycofania się, zatrzymuję się, zamiast od razu przekonywać siebie, że przesadzam. Wsłuchiwanie się w te sygnały uchroniło mnie przed wieloma kłopotami, a ich ignorowanie nieraz mnie w nie wpędziło.
Ogród natomiast nauczył mnie, że nie należy przyspieszać procesów, które mają swój naturalny rytm. To, co ma wykiełkować, wykiełkuje, a to, co ma umrzeć, umrze. Nie da się wymusić wzrostu tego, co potrzebuje czasu, by urosnąć. To bardzo cenne lekcje cierpliwości, pokory i akceptacji. Kiedy przenoszę je do własnego życia, łatwiej mi dawać sobie i innym czas na dojrzewanie, zmiany czy pożegnania. Uważam, że te nauki, wykorzystywane w świecie człowieka, przywracają piękne wartości i lepszą jakość życia.
Co powiedziałabyś kobiecie, która czuje, że zgubiła siebie w obowiązkach, relacjach i próbach sprostania oczekiwaniom innych, ale nie wie, od czego zacząć zmianę?
Powiedziałabym jej przede wszystkim, żeby dała sobie czas. Kiedy przez lata pielęgnujemy cudze ogrody, zaniedbując własny, możemy nie mieć od razu zasobów, żeby zmienić całe swoje życie. Potrzeba wtedy cierpliwości i zrozumienia dla siebie. Zmiana jest procesem, który wymaga pracy na wielu płaszczyznach. Efekty nie zawsze są widoczne od razu, dlatego tak ważne jest, żeby nie tracić wiary i zauważać również te małe kroki. Myślę, że stopniowe wprowadzanie zmian pozwala lepiej się w nich odnaleźć. Nie wszystko, co zasilałyśmy przez lata, musimy odciąć jednego dnia.
Wracając do ogrodu: najpierw trzeba znaleźć dobrą ziemię albo przygotować tę, którą mamy. Potem zastanowić się, co chcemy na niej uprawiać, wybrać nasiona i zacząć je pielęgnować. Na wzrost potrzeba czasu. Dlatego zaczęłabym od stworzenia choćby niewielkiej przestrzeni na bycie ze sobą. Żeby zebrać myśli, wsłuchać się we własne potrzeby i zapytać: czego mi brakuje? Co mnie wyczerpuje, a co daje mi siłę? Jaką jedną rzecz mogę dziś zrobić dla siebie? Z takich odpowiedzi może stopniowo wyłaniać się własna droga.
Tytuł Twojej płyty, „Królestwo”, można odczytać jako metaforę własnego świata. Jak według Ciebie zbudować życie, w którym nie trzeba udawać kogoś innego ani rezygnować z tego, co naprawdę ważne?
Myślę, że podstawą do zbudowania czegokolwiek jest przede wszystkim relacja z samą sobą. Dla mnie to kilkuletnia praca nad odkrywaniem tego, kim jestem, co jest moje, a co nie, gdzie są moje granice, co lubię, a czego nie, co mi służy, a co mnie niszczy i jaką noszę w sobie wartość. To poznawanie swojego światła i cienia, rozpoznawanie własnych możliwości, ograniczeń i talentów. Bez tej wiedzy o sobie trudno zbudować własne królestwo. Im lepiej znamy instrukcję obsługi siebie samych, tym łatwiej nam zbudować coś, co będzie do nas dopasowane. Wówczas nie ma potrzeby rezygnowania z czegoś, co ma dla nas wartość.
Wywiadu udzieliła: Małgorzata Kuś, ShataQS – artystka, która sukces zdobyty w programie „Must Be the Music” przekuła w konsekwentnie budowaną relację z publicznością. Jej muzyka wyrasta z osobistych, często niełatwych doświadczeń, w których odnajdują się również jej słuchacze. Poza muzyką fascynuje ją inżynieria, projektowanie i tworzenie nowych rozwiązań, a także ceramika i ogrodnictwo. Kocha naturę i zwierzęta, od których uczy się uważności, pokory oraz szacunku do własnych granic. W poszukiwaniu siebie i własnej drogi dużą wagę przywiązuje do ciszy, samotności i świadomego życia w zgodzie ze sobą.
Zobacz klip Małgorzaty TUTAJ.
