Czy naprawdę można mieć równowagę w życiu i biznesie jednocześnie?
Work-life balance to temat, który szczególnie mocno wybrzmiewa w życiu kobiet prowadzących własne firmy. Rozwijanie biznesu, dbanie o relacje, realizowanie osobistych planów i znajdowanie czasu na odpoczynek potrafią stać się trudnym do pogodzenia wyzwaniem. Czy równowaga między życiem zawodowym a prywatnym jest możliwa, gdy odpowiedzialność za rozwój firmy często spoczywa na naszych barkach? O tym, jak szukać balansu i nie zatracić siebie w codziennych obowiązkach, rozmawiamy również z kobietami przedsiębiorczymi.
Work-life balance – czy równowaga w życiu naprawdę istnieje?
Prowadzenie własnej firmy daje wiele możliwości. Pozwala realizować pomysły, rozwijać się zawodowo, podejmować samodzielne decyzje i budować coś na własnych zasadach. Jednocześnie wiąże się z odpowiedzialnością, która nie zawsze kończy się wraz z zamknięciem laptopa.
W głowie wciąż pojawiają się kolejne zadania: wiadomość, na którą trzeba odpowiedzieć, oferta do przygotowania, projekt wymagający dopracowania czy pomysł, który warto jak najszybciej zrealizować. Nawet podczas odpoczynku można mieć poczucie, że powinno się robić coś produktywnego. Do tego dochodzą codzienne obowiązki, relacje z bliskimi, potrzeba zadbania o siebie i zwyczajne pragnienie, by czasem niczego nie musieć.
Właśnie dlatego work-life balance nie powinien być rozumiany jako idealny podział dnia na pracę, życie prywatne i odpoczynek. W rzeczywistości trudno utrzymać takie proporcje każdego dnia. Są dni, w których biznes wymaga większego zaangażowania, oraz takie, kiedy więcej uwagi potrzebują nasze zdrowie, rodzina czy sprawy osobiste.
Równowaga nie musi oznaczać, że każdego dnia wszystkiego jest po równo. Ważniejsze jest to, czy w dłuższej perspektywie mamy przestrzeń również na te obszary życia, które nie są związane z pracą.
Dlaczego kobietom prowadzącym biznes tak trudno znaleźć balans?
Własna działalność często daje większą elastyczność niż praca na etacie. Możemy samodzielnie planować dzień, decydować o kierunku rozwoju i wybierać projekty, w które chcemy się angażować. Ta swoboda ma jednak również drugą stronę. Granica między pracą a życiem prywatnym łatwo się zaciera. Skoro teoretycznie możemy pracować o dowolnej porze, nietrudno przesunąć kolejne zadanie na wieczór.
Dodatkowym obciążeniem może być presja, by jednocześnie osiągać sukces zawodowy, dbać o relacje, rozwijać się, być aktywną i znajdować czas na własne potrzeby. Media społecznościowe potrafią tę presję jeszcze wzmacniać, pokazując wyidealizowane obrazy osób, które zdają się świetnie radzić sobie ze wszystkimi obszarami życia. Łatwo wtedy pomyśleć, że problem tkwi w nas samych. Że lepiej zorganizowana osoba zrealizowałaby wszystkie zadania, znalazła czas na trening, przygotowała obiad i jeszcze wieczorem odpoczęła bez wyrzutów sumienia. Tymczasem czas i energia każdego człowieka mają swoje granice. Nie wszystko da się zoptymalizować, a dobra organizacja nie sprawi, że doba będzie dłuższa.
Warto zadać sobie pytanie: czy rzeczywiście muszę zrobić więcej, czy może potrzebuję inaczej rozłożyć obowiązki i zmienić oczekiwania wobec siebie?
Kobiety przedsiębiorcze o równowadze między życiem zawodowym a prywatnym
Za każdą firmą stoją konkretne osoby, ich historie, codzienne decyzje i wyzwania, których często nie widać z zewnątrz. Dlatego zapytałam kobiety przedsiębiorcze o to, jak odnajdują równowagę między prowadzeniem biznesu a życiem prywatnym. Chciałam przyjrzeć się temu, jak w praktyce wygląda łączenie zawodowych ambicji z własnymi potrzebami, co pomaga zachować balans i czy w ogóle można mówić o jednej, uniwersalnej definicji równowagi.
Dla mnie balans między życiem prywatnym a zawodowym nie oznacza idealnego podziału czasu na dwie równe części. To przede wszystkim umiejętność świadomego decydowania, na co poświęcam swoją energię, uwagę i zaangażowanie. Łączę kilka ról – jestem mamą, przedsiębiorczynią, mediatorką, a jednocześnie studiuję psychologię i nieustannie rozwijam się zawodowo. Przy takiej liczbie aktywności szybko zrozumiałam, że nie da się być wszędzie, robić wszystkiego i zawsze na sto procent. Dlatego uczę się wyznaczać granice, ustalać priorytety i odpuszczać to, co nie jest naprawdę ważne. Staram się też pamiętać, że odpoczynek nie jest nagrodą za wykonanie wszystkich obowiązków, ale naturalną potrzebą. Co ciekawe, moja praca mediatorki nauczyła mnie czegoś, co doskonale sprawdza się również w życiu prywatnym – uważności na własne potrzeby, słuchania siebie i szukania rozwiązań zamiast dążenia do perfekcji. Wierzę, że prawdziwy balans nie polega na tym, by wszystko idealnie pogodzić, ale by w natłoku codziennych obowiązków nie zgubić samej siebie.
Anna Borek, mediatorka i założycielka Bydgoskiej Pracowni Mediacji
Jako coach nie raz słyszałam, jak właściciele firm i dyrektorzy opowiadają mi historie o tym, że po północy odpisują na firmowe maile, że zjada ich stres i że nie potrafią zatrzymać się w biegu. W tych opowieściach widziałam siebie sprzed lat, kiedy w ferworze dyrektorskich obowiązków miałam świadomość, że zmierzam prosto do zawału. Któregoś dnia organizm upomniał się o swoje i zatrzymał mnie w biegu… złamaniem nogi. Dostałam wtedy kilka miesięcy, by zastanowić się nad tym, co tak naprawdę jest ważne w moim życiu. Właśnie wtedy postanowiłam założyć własny biznes, a później zostałam coachem, by wspierać dyrektorów i właścicieli firm w radzeniu sobie z ciężarem odpowiedzialności i natłokiem obowiązków. Kilka lat później, na bazie własnych doświadczeń, stworzyłam narzędzie, które przypomina, że planując rok, kwartał i miesiąc, warto uwzględnić nie tylko cele biznesowe i zawodowe, ale również te związane z rozwojem osobistym, pomaganiem innym, dbaniem o siebie, hobby i rodziną. Najważniejsze jest to, że nie tylko trzeba je zaplanować, ale również konsekwentnie realizować. To mój sposób na zachowanie równowagi: zaplanuj ważne elementy, które stanowią całe Twoje życie, i znajdź czas, żeby je zrealizować. Pamiętaj, że wcześniej czy później życie upomni się o swoje i wystawi rachunek za to, że zapominasz o najważniejszej osobie w swoim życiu, o sobie.
Ewa Szpakowicz, ZEMA – Coaching & Training
Różne doświadczenia kobiet mogą pokazać, że nie ma jednego sposobu na osiągnięcie równowagi. Dla jednej osoby kluczowe będzie ustalenie godzin pracy, dla innej delegowanie obowiązków, a dla jeszcze innej zmiana podejścia do sukcesu i własnych oczekiwań. Warto przy tym pamiętać, że balans nie jest stanem, który osiągamy raz na zawsze. To raczej proces, w którym regularnie sprawdzamy, czego potrzebujemy i czy sposób w jaki funkcjonujemy, nadal nam służy.
Jak znaleźć równowagę między pracą a życiem prywatnym?
Nie zawsze możemy zmienić liczbę obowiązków czy tempo prowadzenia biznesu. Możemy jednak przyjrzeć się swoim nawykom i stopniowo wprowadzać zmiany, które pozwolą odzyskać większą kontrolę nad codziennością.
1. Ustal, co naprawdę jest dla Ciebie ważne
Zanim zaczniesz szukać kolejnych sposobów na lepszą organizację czasu, zastanów się, jak chcesz, żeby wyglądało Twoje życie. Czy zależy Ci na dynamicznym rozwoju firmy? A może na większej ilości czasu z bliskimi, spokojniejszych porankach albo możliwości wyjazdu bez konieczności ciągłego sprawdzania wiadomości? Nie ma jednej właściwej odpowiedzi. Ważne, aby Twoje decyzje zawodowe wspierały życie, którego chcesz, zamiast całkowicie je wypełniać.
2. Wyznacz granice, które chronią Twój czas
Prowadząc własną działalność, łatwo wpaść w pułapkę nieustannej dostępności. Odpowiadanie na wiadomości wieczorem, sprawdzanie poczty podczas weekendu czy rozpoczynanie kolejnego zadania tuż przed snem mogą wydawać się drobiazgami. Z czasem jednak sprawiają, że praca zajmuje coraz więcej przestrzeni. Pomocne może być określenie godzin, w których pracujesz oraz wyznaczenie momentu zakończenia obowiązków. Nie zawsze uda się ich przestrzegać co do minuty, ale sama świadomość granic ułatwia podejmowanie decyzji. Warto również pamiętać, że nie każda wiadomość wymaga natychmiastowej odpowiedzi, a nie każde zadanie musi zostać wykonane tego samego dnia.
3. Zrezygnuj z przekonania, że wszystko musisz zrobić sama
Samodzielność jest jedną z cech, które pomagają rozwijać własny biznes. Nie oznacza jednak, że wszystkie obowiązki muszą spoczywać na jednej osobie. Czasami warto delegować zadania, skorzystać z pomocy innych osób albo uprościć procesy, które pochłaniają zbyt dużo czasu. W życiu prywatnym podobną rolę może odegrać bardziej sprawiedliwy podział obowiązków domowych. Proszenie o pomoc nie świadczy o braku kompetencji. Może być świadomą decyzją o tym, jak chcemy wykorzystywać własne zasoby.
4. Naucz się odpoczywać bez poczucia winy
Odpoczynek bywa traktowany jak nagroda, na którą trzeba najpierw zasłużyć, wykonując wszystkie zaplanowane zadania. Problem polega na tym, że w biznesie lista obowiązków rzadko kiedy naprawdę się kończy. Zawsze można przygotować kolejną ofertę, poprawić stronę internetową, napisać artykuł albo nawiązać nową współpracę. Jeśli czekamy z odpoczynkiem do momentu, w którym wszystko będzie gotowe, możemy długo nie znaleźć na niego przestrzeni.
Dlatego warto traktować regenerację jako element codziennego funkcjonowania, a nie luksus dostępny dopiero po osiągnięciu kolejnego celu.
Czasem odpoczynek oznacza spacer, spotkanie z bliskimi, przeczytanie kilku stron książki lub wieczór bez planów. Nie musi być produktywny ani prowadzić do żadnego konkretnego rezultatu.
5. Zaakceptuj, że nie każdy dzień będzie wyglądał tak samo
Są dni, kiedy praca idzie zgodnie z planem, a po jej zakończeniu zostaje przestrzeń na inne aktywności. Są również takie, kiedy pojawiają się nieprzewidziane sytuacje, obowiązków jest więcej, a energii mniej. Próba utrzymania idealnej rutyny niezależnie od okoliczności może prowadzić do frustracji. Dlatego zamiast oceniać każdy dzień według tego samego schematu, warto spojrzeć na swoje funkcjonowanie z szerszej perspektywy.
Czy w ostatnich tygodniach miałaś czas na odpoczynek? Czy pielęgnujesz ważne dla siebie relacje? Czy Twoja praca daje Ci satysfakcję, czy przede wszystkim wyczerpuje?
Takie pytania mogą pomóc dostrzec, czy potrzebujesz niewielkiej korekty codziennych nawyków, czy może większej zmiany.
Balans to nie cel, który trzeba osiągnąć raz na zawsze
Czy można jednocześnie rozwijać biznes, dbać o życie prywatne i znajdować czas dla siebie? Można próbować tworzyć przestrzeń dla każdego z tych obszarów, ale nie zawsze uda się zachować idealne proporcje. Właśnie dlatego warto odejść od myślenia o równowadze jako o kolejnym zadaniu do wykonania. Nie musimy stworzyć perfekcyjnego harmonogramu ani każdego dnia udowadniać sobie, że radzimy sobie ze wszystkim. Czasem potrzebujemy większego zaangażowania w pracę, a czasem zatrzymania się i odpoczynku. Nasze potrzeby zmieniają się wraz z sytuacją zawodową, osobistą i etapem życia.
Być może najważniejsze pytanie nie brzmi więc: „Jak znaleźć idealny work-life balance?”, lecz: „Czy sposób, w jaki żyję i pracuję, jest dla mnie dobry?”.
Bo ostatecznie sukces nie powinien być mierzony wyłącznie tym, co udało nam się zbudować. Ważne jest również to, czy mamy przestrzeń, by z tego korzystać i czuć, że nasze życie jest czymś więcej niż realizowaniem kolejnych obowiązków.
Autorka: Karolina Dąbrowska
Fot. Unsplash
