Który egzamin z niemieckiego wybrać? Przewodnik po certyfikatach
Znajomość języka niemieckiego można potwierdzić na wiele sposobów. Do najpopularniejszych egzaminów i certyfikatów należą m.in. telc, Goethe-Zertifikat, TestDaF, DSH oraz DTZ (Deutsch-Test für Zuwanderer). W zależności od celu i potrzeb można spotkać się także z egzaminami takimi jak ÖSD, DSD (Deutsches Sprachdiplom) czy ÖIF.
Który egzamin wybrać? To zależy przede wszystkim od tego, do czego potrzebny jest nam certyfikat i jaki cel chcemy dzięki niemu osiągnąć. Czasami decyzja jest podjęta z góry – na przykład szkoła językowa przygotowuje swoich kursantów do konkretnego egzaminu. Innym razem egzamin wynika z programu, w którym uczestniczymy. Przykładem jest Integrationskurs, którego część językową kończy egzamin DTZ lub telc.
Jeśli jednak mamy możliwość samodzielnego wyboru, warto wcześniej przyjrzeć się strukturze poszczególnych egzaminów, wymaganiom oraz temu, w jakich sytuacjach dany certyfikat jest uznawany. Różnice mogą dotyczyć nie tylko poziomu trudności, ale również formy zadań, sposobu oceniania czy celu, któremu ma służyć certyfikat. Dobry wybór egzaminu może znacznie ułatwić przygotowania i sprawić, że nauka niemieckiego będzie bardziej ukierunkowana.
Różne egzaminy, podobne umiejętności
Niezależnie od tego, czy wybierzemy Goethe-Zertifikat, telc, TestDaF, DSH, DTZ czy ÖSD, egzaminy sprawdzają podstawowe kompetencje językowe: czytanie, słuchanie, pisanie i mówienie. Różnią się jednak między sobą formą zadań, poziomem trudności, wymaganiami oraz sposobem przeprowadzania poszczególnych części.
W zależności od egzaminu część ustna może na przykład polegać na bezpośredniej rozmowie z innym uczestnikiem lub egzaminatorem albo na udzielaniu odpowiedzi przy komputerze, jak w przypadku TestDaF.
Dlatego przed wyborem konkretnego egzaminu warto nie tylko sprawdzić, jaki poziom chcemy uzyskać, ale również zobaczyć, jak wygląda sam egzamin.
Jak wygląda egzamin Goethe-Zertifikat B1?
Goethe-Zertifikat B1 to jeden z najpopularniejszych egzaminów potwierdzających znajomość języka niemieckiego na poziomie B1. Egzamin sprawdza cztery umiejętności: czytanie, słuchanie, pisanie i mówienie. Każda z nich stanowi osobny moduł.
Czytanie – Lesen
Na część poświęconą czytaniu przewidziano 65 minut. Kandydat pracuje z różnymi tekstami i wykonuje zadania sprawdzające zarówno rozumienie ogólnego sensu, jak i wyszukiwanie konkretnych informacji.
Wśród zadań znajdują się m.in. pytania typu richtig/falsch, zadania wielokrotnego wyboru czy dopasowywanie osób do odpowiednich ogłoszeń.
W zadaniach polegających na dopasowaniu warto zachować szczególną czujność. Na pierwszy rzut oka do jednej osoby może pasować więcej niż jedno ogłoszenie. Trzeba więc dokładnie przeczytać treść i znaleźć to, które rzeczywiście najlepiej odpowiada jej potrzebom.
Podchwytliwe mogą być również zadania, w których trzeba określić, czy dana osoba zgadza się z przedstawioną opinią. Szczególną uwagę należy zwrócić na przeczenia. Jeśli źle zinterpretujemy główne stwierdzenie, możemy później zaznaczyć wszystkie odpowiedzi odwrotnie.
Słuchanie – Hören
Część Hören trwa około 40 minut. Kandydat słucha różnego rodzaju nagrań i odpowiada na pytania dotyczące ich treści.
Pojawiają się zarówno krótkie nagrania, jak i dłuższe wypowiedzi czy rozmowy. W zależności od zadania nagranie jest odtwarzane raz lub dwa razy, dlatego ważne jest dokładne zapoznanie się z poleceniem jeszcze przed rozpoczęciem nagrania.
Nie zawsze trzeba zrozumieć każde słowo. Najważniejsze jest wychwycenie informacji potrzebnych do rozwiązania konkretnego zadania.
Pisanie – Schreiben
Na część pisemną kandydat ma 60 minut. Wykonuje trzy zadania wymagające napisania różnych tekstów.
W tej części liczy się nie tylko znajomość słownictwa i gramatyki. Ważne jest również to, czy kandydat wystarczająco omówi wszystkie punkty treściowe, zachowa odpowiednią formę wypowiedzi i przedstawi swoje myśli w sposób zrozumiały i logiczny.
Dlatego przed rozpoczęciem pisania warto dokładnie przeczytać polecenie i zaznaczyć sobie wszystkie informacje, które muszą znaleźć się w tekście.
Mówienie – Sprechen
Na przygotowanie kandydat otrzymuje 15 minut. Część ustna trwa także około 15-20 minut i zazwyczaj odbywa się w parach. Kandydaci wykonują kilka zadań, podczas których muszą pokazać, że potrafią nie tylko mówić po niemiecku, ale również reagować na wypowiedzi drugiej osoby, wyrażać własne zdanie, przedstawiać argumenty i wspólnie rozwiązywać problemy.
W zadaniach wymagających rozmowy z partnerem ważne jest, aby nie traktować drugiej osoby jak konkurenta. Egzamin sprawdza również umiejętność współpracy. Warto więc reagować na wypowiedzi partnera, zadawać pytania, zgadzać się z nim lub przedstawiać własne argumenty. Szczególnie w zadaniu pierwszym istotne jest podtrzymanie odpowiedniej interakcji z rozmówcą.
Przygotowując się do części ustnej, dobrze jest przećwiczyć przydatne zwroty służące m.in. do wyrażania własnej opinii, zgadzania się i/lub negowania, proponowania rozwiązań oraz uzasadniania własnego zdania.
A co zmienia się na poziomie B2?
Wraz z poziomem rosną również wymagania. Dobrym przykładem jest część ustna Goethe-Zertifikat B2.
Na przygotowanie kandydat otrzymuje także 15 minut. Następnie wykonuje dwa zadania. W pierwszym przygotowuje krótką prezentację na jeden z dwóch tematów, a następnie rozmawia o niej z partnerem. W drugiej części bierze udział w dyskusji, przedstawiając i uzasadniając swoje stanowisko oraz reagując na argumenty drugiej osoby.
Podczas przygotowania można robić notatki. Powinny one jednak służyć jako pomoc w prowadzeniu wypowiedzi, a nie jako gotowy tekst do odczytania.
Jak przygotować się do Goethe-Zertifikat?
Samo opanowanie niemieckiego na danym poziomie to jedno, a poznanie formuły konkretnego egzaminu – to drugie. Warto wcześniej rozwiązywać przykładowe arkusze i ćwiczyć poszczególne typy zadań. Goethe-Institut udostępnia również oficjalną listę słownictwa dla odpowiedniego poziomu oraz materiały treningowe, dzięki którym można zapoznać się z formatem egzaminu jeszcze przed wejściem na salę.
Osoby, które chcą przygotowywać się do egzaminu pod okiem nauczyciela, mogą również skorzystać z kursów przygotowujących do egzaminów Goethe-Zertifikat oferowanych przez Goethe-Institut. Podczas zajęć można lepiej poznać formułę egzaminu, przećwiczyć poszczególne moduły i zadania oraz poznać strategie, które pomagają skuteczniej przygotować się do egzaminu.
Ofertę kursów i terminy egzaminów warto sprawdzić tutaj:
www.goethe.de/warszawa/egzaminy
Jak wybrać odpowiedni egzamin?
Przede wszystkim trzeba zastanowić się, do czego potrzebujemy certyfikatu.
Jeżeli planujemy studia w Niemczech, koniecznie należy wcześniej sprawdzić wymagania konkretnej uczelni. Może ona wskazywać nie tylko konkretny rodzaj egzaminu, ale również wymagany poziom znajomości języka. Certyfikat na poziomie B1 nie zawsze będzie wystarczający.
Podobnie wygląda sytuacja w przypadku pracy czy procedur urzędowych. Nie warto zakładać, iż każdy certyfikat będzie automatycznie akceptowany w każdej sytuacji. Najlepiej sprawdzić wymagania bezpośrednio w instytucji, której będziemy przedstawiać dokument.
Czy niezdany egzamin trzeba zdawać od początku?
Nie zawsze. W przypadku egzaminów podzielonych na moduły możliwe jest czasem powtórzenie tylko tej części, której nie udało się zaliczyć, bez konieczności ponownego zdawania całego egzaminu.
Zasady zależą jednak od konkretnego egzaminu i instytucji, dlatego przed zapisaniem się warto sprawdzić informacje dotyczące możliwości poprawy.
Jak zapisać się na egzamin?
Kiedy wiemy już, jaki egzamin i jaki poziom są nam potrzebne, kolejnym krokiem jest znalezienie ośrodka egzaminacyjnego. Egzaminy organizowane są przez certyfikowane instytucje, a terminy i ceny mogą się między nimi różnić.
Rejestracja zazwyczaj obejmuje wybór terminu, wypełnienie formularza oraz uiszczenie opłaty egzaminacyjnej. W zależności od ośrodka można zrobić to online lub bezpośrednio w placówce.
Przed rejestracją warto sprawdzić:
- czy wybrany egzamin jest akceptowany przez instytucję, której chcemy przedstawić certyfikat,
- jaki poziom jest wymagany,
- jakie są terminy i opłaty,
- jakie zasady obowiązują w przypadku niezaliczenia części egzaminu.
Po zapisaniu się pozostaje już przygotowanie. Warto rozwiązywać przykładowe arkusze i zapoznać się z dokładną strukturą egzaminu. Znajomość formatu pozwala ograniczyć stres i skupić się na tym, co naprawdę sprawdza egzamin.
Najważniejsze jest jednak to, aby nie wybierać egzaminu wyłącznie dlatego, że jest popularny albo poleciła go nam znajoma osoba. Ten sam certyfikat może być bardzo przydatny dla jednej osoby, a dla innej – zupełnie nieodpowiedni. Najpierw określmy swój cel, sprawdźmy wymagania i dopiero wtedy wybierzmy egzamin, do którego będziemy się przygotowywać.
Materiał powstał we współpracy z Goethe-Institut.
Autorka: Patrycja Puła – magister filologii germańskiej, stypendystka ogólnopolskiego konkursu języka niemieckiego, absolwentka Goethe Universität we Frankfurcie nad Menem. Od ponad 10 lat mieszka w Niemczech, gdzie zdobyła biegłość językową i praktyczne doświadczenie w codziennym życiu Polaków za granicą.
Jest nauczycielką niemieckiego z pasją, prowadzi kursy online, e-booki, blog, newsletter oraz własną platformę edukacyjną, łącząc naukę języka z realnym wsparciem w pracy, urzędach i życiu codziennym. Współpracuje również z niemieckimi firmami, pomagając w integracji pracowników i komunikacji międzykulturowej.
Jej misją jest pokazanie, że język to nie tylko gramatyka, ale narzędzie do budowania pewności siebie, niezależności i życia w nowym kraju.
Więcej informacji o działaniach Patrycji znajdziesz na www.jezykniemiecki-dlakazdego.edu.pl
